voedselonderwijs-overons

Wij vinden dat ieder kind, op iedere basisschool in Nederland, structureel voedselonderwijs moet krijgen. Voedselonderwijs dat ieder kind in staat stelt gezonde en duurzame voedingskeuzes te maken. Vind jij dat ook?

Teken de petitie
Is voedselonderwijs nodig?

Ja, voedselonderwijs is hard nodig, want Nederlandse schoolkinderen drinken de meeste suikerhoudende dranken per dag van alle Europese kinderen (1). Van hen eet maar 1% voldoende groente (2) en in grote steden heeft 18% van de kinderen overgewicht of obesitas (3). En dit terwijl juist kinderen die gezond eten minder kans hebben op het krijgen van chronische ziektes (4-6), minder verzuimen op school en betere schoolprestaties leveren (7,8). Daarom is het belangrijk om kinderen al vroeg en structureel kennis te laten maken met gezonde voedingsgewoontes.

Help mee kennis kweken

Uit onderzoek blijkt dat voedselonderwijs op de basisschool helpt bij de ontwikkeling van een gezond en duurzaam voedingspatroon (9). Kinderen die meer weten over hun voedsel (herkomst, productiewijze, samenstelling of bereiding) hebben een grotere kans op een gezond voedingspatroon. Maar voedselonderwijs is meer dan alleen luisteren. Juist door op structurele wijze kennis te combineren met vaardigheden, zoals koken, samen eten, proeven of groente verbouwen, wordt de impact van voedselonderwijs vergroot (10).

Structurele inbedding

Er bestaan in Nederland diverse goede programma’s rondom voedselonderwijs. Waar wij ons zorgen over maken is het ontbreken van een structurele inbedding van deze programma’s op basisscholen. Want ieder kind heeft recht op de ontwikkeling van vaardigheden die nodig zijn om te kunnen kiezen voor een gezond en duurzaam voedingspatroon. Structureel voedselonderwijs ondersteunt de initiatieven die er zijn, de kinderen, de ouders en de gezonde schoolomgeving. Belangrijk is dat deze structurele inbedding in overleg met het onderwijs en de leerkrachten plaatsvindt.

Bronnen

  1. Brug, J., et al., Differences in weight status and energy-balance related behaviors among schoolchildren across Europe: the ENERGY-project. PLoS One, 2012. 7(4)
  2. Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010: Diet of children and adults aged 7 to 69 years Nederlandse voedselconsumptiepeiling 2007-2010: Voeding van kinderen en volwassenen van 7 tot 69 jaar – van Rossum CTM, Fransen HP, Verkaik-Kloosterman J, Buurma-Rethans EJM, Ocke MC – RIVM
  3. Crowe, F.L., et al., Fruit and vegetable intake and mortality from ischaemic heart disease: results from the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC)-Heart study. Eur Heart J, 2011. 32(10): p. 1235-43.
  4.  Carter, P., et al., Fruit and vegetable intake and incidence of type 2 diabetes mellitus: systematic review and meta-analysis. BMJ, 2010. 341: p. c4229.
  5. Kaikkonen, J.E., V. Mikkila, and O.T. Raitakari, Role of childhood food patterns on adult cardiovascular disease risk. Curr Atheroscler Rep, 2014. 16(10): p. 443.
  6. Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van CBS en RIVM. 2016
  7. De effectiviteit van Gezonde School activiteiten. Wat is het verband tussen Gezonde School activiteiten, een gezonde leefstijl en schoolprestaties?
  8. Benton, D., The influence of dietary status on the cognitive performance of children. Mol Nutr Food Res, 2010. 54(4): p. 457-70
  9. Battjes-Fries M.C,. et al. Effect of the Dutch school-based education programme ‘Taste Lessons’ on behavioural determinants of taste acceptance and healthy eating: a quasi-experimental study. Public Health Nutr. 2015 Aug;18(12):2231-41.
  10. Battjes-Fries M.C., et al. Effectiveness of Taste Lessons with and without additional experiential learning activities on children’s psychosocial determinants of vegetables consumption. Appetite. 2016 Oct 1;105:519-26.

Over ons

De initiatiefnemers van deze campagne zijn Jaap Seidell // hoogleraar Voeding en Gezondheid, Vrije Universiteit Amsterdam, Pierre Wind // kok, Youth Food Movement (YFM), de Hartstichting en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). De Alliantie Voedselonderwijs is een samenwerkingsverband van leden en ondersteuners die de noodzaak voor structureel voedselonderwijs voor ieder kind onderschrijven en zich hier actief voor inzetten.

De leden van de alliantie zijn: Youth Food Movement, NAJK, UNICEF Nederland, Wereld Kanker Onderzoek Fonds, Nederlandse Vereniging voor Diëtisten, Vereniging van Nederlandse Kinderartsen, AJN Jeugdartsen Nederland, Stichting Arts en Voeding, Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen, Nederlandse Associatie voor de Studie van Obesitas, Consumentenbond, Ouders van Waarde, Leefstijlacademie, GGD Amsterdam, Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht, GroentenFruit Huis, Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, HAS Hogeschool, Pierre Wind, Prof. dr. ir. Jaap Seidell, Prof. dr. Alexander Rinnooy Kan en Prof. dr. Stef Kremers. De Alliantie Voedselonderwijs wordt ondersteund door: Nederlandse Hartstichting, Diabetes Fonds, Voedingscentrum, Instock, Ouders en onderwijs, Lekker Fit! / Uitgever Kenmerk Educatief, Steunpunt Smaaklessen & EU-schoolfruit, Stichting Kind en Voeding, Platform Moeder Natuur, NBC / Nationaal Schoolontbijt, Albert Heijn / Ik eet het beter, Food Cabinet en Schuttelaar & Partners, LTO Nederland, Fit Gaaf, Bloei, Mama Mascha, Kok aan huis, Food Basics, Sûd-west Fyslân, Vitalinq, Ons mooie Voedselboek, The new food, Gemeente Slochteren,  Gemeente Noordenveld, Gemeente Midden-Drenthe, Van Hall Larenstein.

Van Hall Larenstein
CBL
Unicef
De Leefstyle Academie
Ouders van Waarde
NVK
Vereniging van Arts & Voeding
Naso
Prof. dr. ir. Jaap Seidell
De Consumentenbond
Groente Fruit Huis
NVD
YFM

voedselonderwijs-ondersteuner_consumentenbondWij vinden dat!

Vind jij dat ook?

We hebben 40.000 handtekeningen nodig om dit onderwerp als burgerinitiatief op de maatschappelijk en politieke agenda te krijgen. Wij vinden dat ieder kind, op elke basisschool structureel voedselonderwijs zou moeten krijgen. Dat vind jij toch ook?

Teken de petitie

Wie steunen ons..

Contact

Meer weten over voedselonderwijs en de Alliantie? Bekijk de  ‘veel gestelde vragen’

Staat het antwoord dat je zoekt er niet bij? Of wil je de alliantie steunen? Vul het contactformulier en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.

Questions & Answers

De Alliantie Voedselonderwijs wil structureel voedselonderwijs voor ieder kind op de basisschool. Want alleen als voedselonderwijs structureel wordt aangeboden leert ieder kind wat gezond eten is en hoe je gezonde en duurzame keuzes maakt. En krijgt ieder kind de kans om op te groeien tot een gezonde volwassene.

De Alliantie vindt dat alle kinderen kennis moeten meekrijgen over gezonde en duurzame voeding. Thuis, maar zeker ook op school. Niet ieder kind krijgt dit immers van huis uit mee (en school is dé plek om kennis op te doen!) . Uit onderzoek blijkt dat ook ouders het niet altijd weten. Uit onderzoek weten we ook dat kennis over gezonde voeding en het maken van gezonde keuzes van jongs af aan moet aanleren. De school speelt daar een belangrijke rol in.

Cijfers 2015-2016:

Smaaklessen: 4500 basisscholen (65%)

EU-Schoolfruit: 5500 basisscholen (80%)

  • maar niet ieder jaar en niet regelmatig genoeg. 1 lesje per jaar of een eenmalig project is niet voldoende. Het moet een vast onderdeel van het lesprogramma worden, net als verkeer bijvoorbeeld.

Kinderen zitten een heel groot deel van de dag op school en eten soms ook op school. Natuurlijk is het belangrijk dat ook ouders thuis aandacht besteden aan gezond eten, maar op deze manier weten we zeker dat alle kinderen er iets van mee krijgen. Het is niet of- of, het moet en – en zijn. School en thuis vullen elkaar aan.

Voeding is een eerste levensbehoefte. Gezond eten heeft een invloed op onze gezondheid, de rest van ons leven. De Alliantie vindt dit zo’n wezenlijk onderwerp, zo belangrijk dat alle kinderen inzicht krijgen in wat gezond eten is en dat ook zelf kunnen toepassen, dat wij ieder kind gunnen om dit te leren op school. Uit onderzoek weten we dat door juist vroeg te beginnen, je kinderen makkelijker iets aanleert. Het is namelijk makkelijker om meteen over gezond gedrag te leren, dan ongezond gedrag op latere leeftijd af te leren en te vervangen door gezond gedrag.

Er zijn in Nederland allerlei mooie effectieve en objectieve lespakketten geschreven die voor docenten gemakkelijk in te zetten zijn. Dit kost wel tijd. En daarom is het ook zo belangrijk dat voedselonderwijs een structurele plek krijgt in het curriculum. Dit zodat docenten hier tijd en ruimte voor krijgen. In Nederland bestaat ook het onafhankelijke Steunpunt Voedseleducatie dat docenten alle informatie geeft die zij nodig hebben.

Dit verschilt, en dat laat ook meteen het probleem zien. Sommige kinderen weten heel veel over gezond eten en sommige kinderen heel weinig. Vaak zijn het achterstandsscholen waarbij het kind minder weet over gezond eten, dit draagt mogelijk bij aan sociaal economische gezondheidsverschillen op latere leeftijd. Gelukkig wordt er op heel veel scholen al iets gedaan aan kennis over gezond eten. Maar feit blijft dat dit niet structureel gebeurt en afhankelijk is van de goede wil van de individuele docent of school. Zolang slechts 1% van de kinderen voldoende groente eet, denken wij dat er nog volop werk te doen is.

Helaas is voedseleducatie niet de heilige graal. Maar wel 1 van de stappen die nodig zijn voor de uiteindelijke gedragsverandering en kinderen voor te bereiden op hun toekomst. Om uiteindelijk tot gedragsverandering te komen is een veelheid van maatregelen nodig waaronder:

  • Voedselbeleid op school met daarin inspiratie voor gezonde traktaties, groente en fruit om 10 uur en bij de lunch, water drinken, goed voorbeeld van de leerkrachten
  • Aanspreken verantwoordelijkheid ouders
  • Gezonde schoolomgeving zoals sportkantine/verleidingen in de omgeving etc

Deze informatie komt uit de internationale wetenschappelijke literatuur, maar ook uit de evaluatie van de Gezonde School. Hieruit blijkt dat een gezonde leefstijl samenhangt met betere schoolprestaties. Voorbeelden uit de factsheet zijn bijvoorbeeld: kinderen die op de basisschool water dronken en hierover educatie volgden hadden een 30% kleinere kans op overgewicht, of leerlingen die op school activiteiten over voeding aangeboden kregen, aten meer groente en fruit dan leerlingen die dit niet kregen. Ook blijkt uit dit evaluatie onderzoek dat een ongezonde voeding van leerlingen samenhangt met slechtere leerprestaties, en dat kinderen met obesitas 20% meer verzuimen dan kinderen met een gezond gewicht. Klik hier voor alle info 

Recent onderzoek uit Wageningen over het voedseleducatieprogramma Smaaklessen laat zien dat kinderen tijdens Smaaklessen relatief veel kennis opdoen over smaak en gezond eten en dat die kennis in ieder geval tot het volgende schooljaar behouden blijft. Dit in tegenstelling tot kinderen die de Smaaklessen niet volgden Daarnaast prikkelen Smaaklessen kinderen om met voeding bezig te zijn en creëren de lessen een sociale norm die hen stimuleert onbekende producten te proeven en gezonder te gaan eten. Kinderen gaan er dankzij Smaaklessen meer op letten of ze gezond en gevarieerd eten, zelfs al volgden ze tijdens de effectmeting slechts een derde van het lespakket. Het bewustzijnseffect neemt toe naarmate ze meer lessen volgen. Dit suggereert een nog grotere impact bij een volledige inzet van het programma. Voor het veranderen van voedselgedrag is misschien meer nodig, maar het structureel inzetten van voedselonderwijs is een goede stap.

Ja, die vaardigheden zijn een essentieel onderdeel van voedselonderwijs. Door kennis te combineren met het opdoen van vaardigheden en ervaring blijft de lesstof over gezond eten beter hangen en wordt het voor kinderen makkelijker en logischer om gezonde keuzes te maken. Het huidige voedselonderwijs probeert dan ook gebaseerd te zijn op ervaringsgericht leren. Alle zintuigen worden ingezet. Hier wordt voorlichting over gezond eten gecombineerd met bijvoorbeeld een bezoek aan een boerderij of fabriek. Juist dan komen verhalen over bv. herkomst / productie goed over. Doordat kinderen ervaringsgericht te leren ontdekken ze zelf de wereld achter hun eten. Dit wekt hun interesse op waardoor ze er ook meer over willen leren en onthouden.

Ja, want alleen dan bereiken we dat ieder kind, in ieder jaar van de basisschool, leert over gezond eten en hoe je gezonde keuzes maakt. Natuurlijk gebeurt dit in overleg met de scholen, leerkrachten en ouders.

De Alliantie heeft een missietekst opgesteld waarin mensen hun steun kunnen betuigen voor het doel: structureel voedselonderwijs voor ieder kind. Deze petitie is oorspronkelijk gestart door de Youth Food Movement, een van de oprichters van de Alliantie. Als 40.000 mensen de petitie ondertekenen, wordt de petitie in de Tweede Kamer besproken en is ons doel een stapje dichterbij. De YFM heeft enorm haar best gedaan maar heeft nog geen 40.000 handtekeningen.  Doordat er nu een hele alliantie van vele organisaties achter de petitie zit, is de kans groter dat we die 40.000 handtekeningen gaan halen.

Alle organisaties, stichtingen en bedrijven die ons doel onderschrijven en beloven zich actief in te zetten om ons doel te halen: (structureel voedselonderwijs voor ieder kind)kan steun betuigen aan de Alliantie. De initiatiefnemers en enkele organisaties zonder enig ander belang dan enkel gezonde kinderen en de doelstelling ondersteunen kunnen lid worden van de Alliantie, zij zetten hun handtekening onder de missietekst. Individuele personen kunnen geen lid worden van de Alliantie, maar zij kunnen natuurlijk wel hun steun laten zien door het tekenen en verspreiden van de petitie.

De Alliantie is een samenwerkingsverband van maatschappelijke organisaties en organisaties uit het bedrijfsleven met als doel: structureel voedselonderwijs voor ieder kind en zich hier actief voor dit doel inzetten. De initiatiefnemers van de Alliantie zijn Jaap Seidell, Pierre Wind, de Hartstichting, de YFM en CBL.

  • error: